Gece yarısı tavana bakarken aynı endişenin yeniden döndüğünü fark ettiğinizde, ya da uzun süredir taşıdığınız bir ağırlığın bir türlü hafiflemediğini hissettiğinizde, belki de bir yakınınız size “artık birine görünmen iyi olabilir” dediğinde aklınıza bir soru takılır: terapi ne demek, ve bana ne yapar? Bu soru çoğu zaman yarı-şüpheli sorulur. İçinde gizli bir tereddüt taşır: terapiye gitmenin “sende ciddi bir sorun var” anlamına geleceği korkusu, o kapalı odada gerçekte ne yaşandığına dair belirsizlik, “sadece konuşmak gerçekten işe yarar mı?” şüphesi.
Bu yazı size sözlük tanımı sunmayacak. Bunun yerine netlik verecek. Sonuna geldiğinizde terapinin gerçekte ne olduğunu, en az onun kadar önemli olarak ne olmadığını, sürecin ilk görüşmeden kalıcı değişime nasıl ilerlediğini ve tüm bunların sizin için doğru bir adım olup olmadığını değerlendirebilecek somut bir çerçeveye sahip olacaksınız. Terapi, korkulacak bir teşhis değildir. Acı çektiğiniz yeri yargılamadan anlamaya çalışan, yapılandırılmış ve profesyonel bir ilişkidir. Bu ayrımı netleştirmek, başlamadan önce verilebilecek en değerli karardır.
İçindekiler
- Terapi Ne Demek: Sözcüğün Ardındaki Gerçek Anlam
- Terapi ve Psikoterapi Aynı Şey mi? Sık Karıştırılan Kavramlar
- Psikoterapi Süreci Nasıl İşler? İlk Görüşmeden Kalıcı Değişime
- Terapi Hangi Durumlarda İşe Yarar? Her İhtiyaca Bir Yaklaşım
- Yüz Yüze mi, Online mı? Doğru Terapi Formatını Seçmek
- Terapiye Başlamadan Önce Bilmeniz Gereken 6 Gerçek
- Terapiye Hazır mısınız? Kendiniz İçin Bir Karar Rehberi
- Sıkça Sorulan Sorular
Terapi Ne Demek: Sözcüğün Ardındaki Gerçek Anlam
“Terapi” kelimesi Yunanca therapeia kökünden gelir: iyileştirme, bakım, hizmet etme. Ama kelimenin etimolojisi, klinik anlamda terapinin ne olduğunu anlatmaya yetmez. Çünkü terapi tavsiye vermek değildir. Bir arkadaşın iyi niyetli desteği değildir. Hızlı bir çözüm reçetesi hiç değildir. Bu yanlış mental modeli baştan düzeltmek gerekir, çünkü insanların terapiden kaçınmasının ya da hayal kırıklığına uğramasının büyük kısmı bu beklenti hatasından doğar.
Peki terapi ne demek gerçekten? Yapılandırılmış, profesyonel bir ilişki içinde duygusal ve davranışsal örüntüleri anlama ve dönüştürme sürecidir. İbn Haldun Üniversitesi Uygulamalı Psikoloji Merkezi’nin tanımı bu çerçeveyi netleştirir: İHÜ İPAM‘a göre psikoterapi “duygusal ve davranışsal sorunları anlamak ve dönüştürmek için yapılandırılmış bir profesyonel ilişki”dir. Terapistin rolü “danışana hazır çözümler vermek” değil, onun kendi içgörüsünü ve değişim kapasitesini desteklemektir. Bu basit ama derin bir ayrım: terapist size ne yapmanız gerektiğini söylemez; sizin kendi yanıtınıza ulaşmanız için alan açar.
Burada bir kavram ayrımı yapmak, sonraki her şeyin zeminini kurar. “Terapi” şemsiye bir kavramdır: destek ve iyileşmeyi hedefleyen geniş bir alanı kapsar. “Psikoterapi” ise bu şemsiyenin altındaki klinik, yapılandırılmış, ruhsal bozukluklara yönelik özel bir çalışmadır. Kaygı, depresyon, travma ya da obsesif-kompulsif örüntülerle ilgilenen, eğitimli bir uzmanla yürütülen derinlikli bir süreçtir.
Terapinin gerçekte neyin etrafında döndüğünü anlamak için tekniğin ötesine bakmak gerekir. Psikoterapi sonuç araştırmacısı Bruce Wampold’un “common factors” perspektifi tam da bunu işaret eder. Wampold‘a göre terapinin etkisinde kullanılan spesifik teknikten çok terapötik ittifak, umut duygusu ve danışanın hayat öyküsünün anlamlandırılması belirleyicidir. İyi terapi, “güvenli, işbirlikçi, anlam üreten bir ilişki” olarak tanımlanır. Yani odada olan şey bir yöntem uygulaması değil, iki insan arasında kurulan gerçek bir bağdır; değişimi taşıyan da büyük ölçüde bu bağdır.
Derinlik-odaklı, varoluşçu-psikanalitik mercek bu soruya özellikle anlamlı bir cevap verir. Varoluşçu psikoterapist Irvin Yalom’a göre terapinin amacı semptomları bastırmak değildir. Yalom, terapinin asıl işinin “kişinin yaşamındaki temel kaygıları (ölüm, özgürlük, yalnızlık, anlam) göğüsleyebilmesi için kendisiyle daha dürüst bir ilişki kurmasına yardım etmek” olduğunu söyler. Terapötik ilişki onun için “iki insan arasındaki gerçek karşılaşma”dır.
Bu çerçeveyle terapiyi şöyle düşünebilirsiniz: neden acı çektiğinizi anlamak. Semptomu susturmak değil, altındaki hikâyeyi okumak. Tekrarlayan bir kaygı, açıklanamayan bir çökkünlük ya da hep aynı biçimde sonlanan ilişkiler çoğu zaman görünmez bir mantığa hizmet eder. Bu mantığı görünür kılmak, onu kontrol edebilmenin ilk adımıdır. Bilinçdışının kendini koruma yolları olan savunma mekanizmaları, bu görünmez örüntülerin önemli bir parçasıdır.
Terapi, hayatınızı yöneten görünmez örüntüleri görünür kılma sürecidir: sorunları susturmak değil, onları anlamak.
Terapi ve Psikoterapi Aynı Şey mi? Sık Karıştırılan Kavramlar
“Psikolog mu, psikiyatrist mi gitmeliyim?” Bu, terapi düşünen herkesin er ya da geç sorduğu bir sorudur. Cevap, kavramların net biçimde ayrılmasıyla başlar. Terapi, psikoterapi, psikolojik danışmanlık, psikiyatri ve koçluk: bunlar çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır, ama her biri farklı bir uzmanlığı, farklı bir odağı ve farklı bir yetki alanını temsil eder.
| Kavram | Kim Uygular | Odak Noktası | İlaç Kullanımı | Ne Zaman Tercih Edilir |
|---|---|---|---|---|
| Terapi (genel) | Çeşitli ruh sağlığı uzmanları | İyileştirme/destek | Değişir | Genel destek arayışında |
| Psikoterapi | Psikolog / psikoterapist | Örüntü dönüşümü | Hayır | Kaygı, depresyon, travma, OKB |
| Psikolojik Danışmanlık | Psikolojik danışman | Günlük zorluk, uyum | Hayır | Yaşam geçişleri, hafif zorluklar |
| Psikiyatri | Psikiyatrist (tıp doktoru) | Tanı + ilaç tedavisi | Evet | Ağır tablolar, ilaç ihtiyacı |
| Koçluk | Koç (klinik dışı) | Hedef/performans | Hayır | Klinik sorun yokken hedef çalışması |
Tablonun gösterdiği en kritik ayrım ilaç yazma yetkisidir. Psikiyatrist bir tıp doktorudur ve ilaç reçete edebilir. Psikolog ve psikoterapist ise konuşma terapisi yürütür, ilaç yazamaz. Bu bir eksiklik değil, farklı bir çalışma biçimidir. Ağır tablolarda (örneğin ilaç desteği gereken bir depresyon ya da bipolar bozuklukta) ikisi sıklıkla birlikte çalışır: psikiyatrist ilaç yönetimini üstlenir, psikolog ilişki-temelli, derinlemesine süreci yürütür.
Burada sık karşılaşılan bir endişeyi de gidermek gerekir: “İlaç almazsam bir şey değişir mi?” Kanıta dayalı derlemeler net bir yanıt veriyor. Cuijpers ve arkadaşlarının meta-analitik sentezi, psikoterapinin birçok ruhsal bozuklukta farmakoterapi kadar etkili olduğunu, çoğu zaman benzer büyüklükte etki sağladığını ve bu etkilerin uzun dönemde daha kalıcı olabildiğini gösteriyor. 2022 tarihli büyük bir gözden geçirme de bunu doğruluyor: Leichsenring ve arkadaşları, depresyon gibi yaygın bozukluklarda psikoterapi ile ilaç tedavisinin benzer düzeyde etkin olduğunu ortaya koyuyor.
Psikoloğun konumlandığı yer tam olarak burasıdır: ilaçsız, ilişki-temelli, örüntülerin kökenine inen derinlemesine bir çalışma. İlacın yatıştırdığı belirti yerine, belirtiyi üreten hikâyeyle ilgilenir. İki yaklaşım birbirinin rakibi değil; çoğu zaman birbirini tamamlayan iki ayrı katmandır.
Psikoterapi Süreci Nasıl İşler? İlk Görüşmeden Kalıcı Değişime
Terapinin “sadece oturup konuşmak” olduğu yanılgısı, sürecin görünmez yapısını görmemekten kaynaklanır. Gerçek bir psikoterapi süreci tanımlı aşamalardan geçer. Bu aşamaları bilmek, ilk seans kaygısını ciddi biçimde azaltır.
1. İlk görüşme ve değerlendirme. İlk seansta terapist biyopsikososyal bir değerlendirme yapar: neden geldiğinizi, geçmişinizi, mevcut zorluklarınızı ve yaşam bağlamınızı anlamaya çalışır. Bu aynı zamanda çerçevenin kurulduğu andır: seans sıklığı, süresi, gizlilik ve sınırlar netleştirilir. Bu görüşme bir test değil; karşılıklı tanışmadır.
2. Terapötik ilişkinin kurulması. Güvenin ve güvenli alanın oluştuğu aşamadır. Wampold’un işaret ettiği terapötik ittifak tam olarak burada filizlenir. Kendinizi yargılanmadan ifade edebildiğinizi hissetmeden derin çalışma başlamaz.
3. Örüntülerin keşfi. Tekrarlayan duygu, ilişki ve davranış kalıpları yavaşça görünür hale gelir. Neden hep benzer çatışmaları yaşadığınız, neden belli durumlarda hep aynı tepkiyi verdiğiniz fark edilmeye başlar. Örneğin neden hep aynı tip ilişkileri yaşadığınız sorusu, bu aşamada gerçek bir keşif konusu haline gelir.
4. İçgörü ve farkındalık. Neden böyle hissettiğinizi anlamaya başlarsınız. Yüzeydeki semptom (kaygı, öfke, çökkünlük) altındaki hikâyeyle bağlanır. Bu temas çoğu zaman rahatlatıcı, bazen sarsıcıdır; ama dönüşümün asıl kapısıdır.
5. Kalıcı değişim ve sonlandırma. Yeni örüntüler yerleşir, eski refleksler gücünü kaybeder. Süreç plansız bir şekilde değil, terapistle birlikte planlanarak kapanır.
Beklenti yönetimi konusunda dürüst olmak gerekir. Sıklık açısından Byrne ve arkadaşlarının 2024 saha çalışması, psikologların ağır belirtili danışanlara seans sıklığını %51,6 oranında haftalık, %41,1 oranında iki haftada bir, yalnızca %2 oranında daha sık planladığını gösteriyor. “Haftada bir görüşme” normunun veriyle dayanaklı olduğunu bu sayılar doğruluyor.
Süre konusunda ise APA‘nın verisi somut bir çerçeve sunar: travma odaklı psikoterapide hastaların yaklaşık %50’sinin belirgin iyileşmesi için ortalama 15-20 seans gerekir, yani haftada bir düzenle ortalama 4-5 ay. Karmaşık, çocukluk travması ya da kişilik örüntüleriyle ilişkili sorunlarda süreç yıllar sürebilir. Ayrıca Feenstra ve arkadaşlarının derlemesi, tedavinin ilk 3 ayında haftada bir ya da daha sık görüşmenin daha seyrek görüşmelere kıyasla daha hızlı iyileşmeyle ilişkili olduğunu, sonrasında sıklığın ihtiyaca göre ayarlanabileceğini gösteriyor.
Bir noktayı vurgulamak gerekir: ilerleme doğrusal değildir. Geçici durağanlık dönemleri, hatta zaman zaman bir adım geri gitmiş gibi hissetmek normaldir. Bunlar sürecin bozulduğunun değil, derinleştiğinin işareti olabilir.
Terapi Hangi Durumlarda İşe Yarar? Her İhtiyaca Bir Yaklaşım
Terapinin “hangi durumlarda” yardımcı olduğu sorusu, önce sağlam bir kanıt zemini üzerine kurulmalı. ABD ve Kanada psikoloji birlikleri, yüzlerce kontrollü çalışmanın sentezine dayanarak net bir tablo çiziyor. APA ve Kanada Psikoloji Derneği, psikoterapinin depresyon, anksiyete, travma sonrası stres bozukluğu, OKB ve kişilik bozuklukları gibi geniş bir yelpazede etkili ve maliyet-etkin olduğunu, tedavi görmeyen kontrollere kıyasla anlamlı semptom azalması sağladığını raporluyor.
Kaygı bozuklukları. Sürekli endişe, kalp çarpıntısı, kontrol kaybı korkusu olarak görünür. Terapi, kaygıyı besleyen düşünce ve örüntüleri görünür kılarak döngüyü kırmaya çalışır. Özellikle anksiyetenin neden geceleri arttığı gibi spesifik örüntüler, çalışmanın somut başlangıç noktaları olabilir.
Depresyon. Süregelen enerji düşüklüğü, anlamsızlık hissi ve geri çekilme. Terapi, çökkünlüğün altındaki kayıp ve çoğu zaman fark edilmeyen örtük öfkeyle ilgilenir.
OKB. İstemsiz takıntılı düşünceler ve onları yatıştırmak için yapılan ritüeller. Terapi, ritüelin verdiği geçici rahatlamanın kişiyi nasıl bir döngüye hapsettiğini görünür kılar ve bu döngüyü kırmaya çalışır.
Travma ve TSSB. Geçmişin bugüne sızması; irkilme, kâbuslar, ani geri dönüşler. Terapi, deneyimin güvenli biçimde anlamlandırılmasına alan açar: bastırmadan, ama yeniden travmatize etmeden.
Yas ve kayıp. Bir sevdiğinizin, bir rolün ya da hayal edilen bir geleceğin yokluğuyla yüzleşme. Terapi, yası susturmadan taşınabilir kılar.
Psikosomatik belirtiler. Tıbbi açıklaması bulunmayan bedensel ağrı, gerginlik, sindirim sorunları. Terapi, bedenin dile getiremediği duyguyla ilgilenir: beden bazen aklın söyleyemediğini söyler.
Burada dürüst olmak şart. Terapiyi “her derde deva” gibi sunmak hem etik dışıdır hem de yanlıştır. Cuijpers ve arkadaşlarının sentezinde psikoterapinin etki büyüklükleri orta-büyük düzeyde (yaklaşık d = 0,6-0,8) bildirilir. Bu gerçek bir etki, ama sınırlı bir etki. Cuijpers’ın kendi vurgusuyla terapi bir “mucize” değil, ciddi ama sınırlılıkları olan bir klinik araç olarak anlatılmalıdır. Bu dürüstlük, terapiye dair güveni azaltmaz; aksine sağlam temele oturtur.
Belirtiler yüzeydedir; terapi, onların altındaki sessiz hikâyeyle ilgilenir.
Yüz Yüze mi, Online mı? Doğru Terapi Formatını Seçmek
“Online terapi gerçekten işe yarar mı, yoksa yüz yüze olması mı şart?” Bu, özellikle Bursa dışından ya da yoğun bir programa sahip kişilerin en sık sorduğu sorulardan biri. Yaygın inanışın aksine kanıt, “online daha az etkili” mitini desteklemiyor.
Batastini ve arkadaşlarının 2022 tarihli kanıt sentezi, tele-sağlık ile yüz yüze terapiyi karşılaştırdığında depresyon, anksiyete ve TSSB gibi sık görülen bozukluklar için semptom iyileşmesi ve tedaviyi sürdürme oranlarında anlamlı fark bulunmadığını bildiriyor. 2025 tarihli sistemik aile terapisi incelemesi de benzer bir sonuca varıyor: Visser ve arkadaşları, iki format arasında belirgin bir etkinlik farkı saptamadıklarını, ancak online formatta terapötik ittifakı korumak için daha planlı bir yapılandırma gerekebileceğini belirtiyor.
| Kriter | Yüz Yüze Terapi | Online Terapi |
|---|---|---|
| Erişilebilirlik | Kliniğe ulaşım gerekir | Türkiye’nin her yerinden |
| Esneklik (zaman/mekân) | Sabit konum ve saat | Yüksek esneklik |
| Etkinlik (kanıt durumu) | Köklü kanıt tabanı | Sık bozukluklarda benzer sonuç |
| Beden dili ipuçları | Tam erişim | Kısmi (kamera sınırı) |
| Kimler için uygun | Yüz yüze teması tercih edenler | Yoğun program, uzak mesafe |
| Pratik gereklilik | Ulaşım, randevu | Sessiz oda, sağlam bağlantı |
Türkiye geneli erişilebilirlik açısından online format gerçek bir kapı açar: Bursa dışından, hatta yurt dışından kesintisiz ve sürekli destek almak mümkün hale gelir. Psychology.org‘un özeti bu dengeyi iyi tarif ediyor: online format erişilebilirlik ve zaman/mekân esnekliğinde, yüz yüze format ise mahremiyet algısı ve beden dili ipuçlarının daha rahat takip edilmesinde öne çıkıyor. Etkinlik kanıtları ise çoğu tanı grubu için benzer düzeyde.
Dengeyi korumak adına sınırlılıkları da söylemek gerekir. Batastini ve arkadaşları, bazı daha az yaygın bozukluklarda ve ağır vakalarda online kanıtın henüz sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Teknolojiye erişim güçlüğü ve dijital mahremiyet kaygıları, özellikle kırılgan gruplar için ciddi sınırlılıklar oluşturabilir. Online terapi herkes için her durumda ilk tercih değildir; doğru değerlendirmeyle seçilmesi gereken bir formattır.
Online çalışırken iyi uygulama standartları belirgindir: güvenli bir video platformu, uçtan uca şifreleme, sessiz ve kapalı bir ortam, kulaklık kullanımı ve kriz hâlinde kimin aranacağına dair önceden netleştirilmiş bir acil durum planı. Bu standartlar lüks değil, etik bir gerekliliktir.
Önemli olan terapinin nerede yapıldığı değil, terapötik ilişkinin gerçekliği ve sürekliliğidir.
Terapiye Başlamadan Önce Bilmeniz Gereken 6 Gerçek
Terapiye başlamadan önce zihinde dolaşan mitler ve yanlış beklentiler, çoğu zaman atmaya değer adımı geciktirir. Aşağıdaki altı gerçek, bu sis perdesini dağıtmak için.
1. Terapi “zayıflık” değildir. Yardım istemek, kendine dürüstçe bakabilme cesaretidir. Kaçmak kolaydır; yüzleşmek güç ister. Çoğu zaman bu kaçış, farkında olmadan kullandığımız savunma mekanizmaları aracılığıyla işler. Kanıt çerçevesinde terapi, APA’nın da raporladığı gibi etkili ve maliyet-etkin bir sağlık hizmetidir; utanılacak değil, değerlendirilmesi gereken bir kaynaktır.
2. Anında sonuç beklenmez. Belirgin iyileşme çoğunlukla 15-20 seans alır. İlerleme zaman ve düzen ister. İlk birkaç seansta her şeyin çözülmesini beklemek, sürecin doğasına aykırıdır ve gereksiz hayal kırıklığı yaratır.
3. Terapist size ne yapacağınızı söylemez. Terapistin rolü hazır çözüm sunmak değil, kendi içgörünüzü desteklemektir. İHÜ İPAM’ın tanımındaki bu vurgu önemlidir: cevaplar size dışarıdan dayatılmaz, içinizden çıkarılır.
4. Doğru terapist uyumu belirleyicidir. Leichsenring ve arkadaşlarının umbrella derlemesi, farklı psikoterapi ekollerinin depresyon ve anksiyetede genellikle benzer büyüklükte etki sağladığını gösteriyor. Yani “hangi ekol?” sorusundan çok terapist-danışan uyumu ve ilişki kalitesi önemlidir.
5. Gizlilik esastır. Türkiye’de terapi notları dâhil tüm sağlık verileri, veri minimizasyonu ve yetkisiz erişime karşı teknik ve idari önlemler gerektiren mevzuatla korunur. Esin Attorney Partnership‘in özetlediği Kişisel Sağlık Verileri Yönetmeliği bu çerçeveyi somut bir yasal zemine oturtur.
6. İsteklilik en güçlü araçtır. Wampold’un işaret ettiği umut ve işbirliği, değişimin asıl motorudur. Terapist alanı açar, ama yolu yürüyen sizsiniz. İçten bir katılım, en iyi tekniğin bile yapamayacağını yapar.
Terapiye Hazır mısınız? Kendiniz İçin Bir Karar Rehberi
Terapinin tam olarak ne olduğunu bildikten sonra geriye tek bir soru kalır: bu şimdi size yardımcı olur mu? Aşağıdaki işaretler, kendiniz için sessizce yanıtlayabileceğiniz bir yansıtma listesidir.
- Aynı zorluğun (kaygı, çökkünlük, bir ilişki örüntüsü) tekrar tekrar dönmesi
- Günlük işlevinizin (uyku, iş, ilişkiler) belirgin biçimde etkilenmesi
- Yakınlarınızla konuşmanın artık yetmediğini hissetmeniz
- Bedensel belirtilerinizin tıbbi bir açıklama bulamaması
- “Neden böyleyim?” sorusunun yüzeysel cevaplarla geçmemesi
Bu maddelerden biri neden hep aynı tip ilişkileri yaşadığınız ya da anksiyetenizin neden geceleri arttığı gibi tekrarlayan örüntülerle örtüşüyorsa, bir ilk değerlendirme görüşmesi düşünmenin zamanı gelmiş olabilir.
İlk görüşmeye giderken aklınızda hazır birkaç soru bulundurmak, doğru kararı vermenizi kolaylaştırır: “Hangi yaklaşımla çalışıyorsunuz?”, “Benim sorunumda deneyiminiz nedir?”, “Seans sıklığı ve süresi nasıl olacak?”, “Gizlilik nasıl sağlanıyor?” Bu soruları sormak hakkınızdır ve iyi bir terapist bunları açıklıkla yanıtlar.
Doğru terapisti seçerken üç şeye bakın: yaklaşım, etik çerçeve ve uzmanlık alanı. Derinlik-odaklı, varoluşçu-psikanalitik bir çalışma, semptomu yatıştırmaktan öte kişinin kendisiyle daha dürüst bir ilişki kurmasını hedefler. Uzm. Dr. Tahir Özakkaş’ın bütüncül psikoterapi anlatımında vurguladığı gibi, iyi terapi yalnızca semptom gidermek değil, kişinin kendisini, ilişkilerini ve yaşam anlamını yeniden kurmasını hedefleyen uzun soluklu bir süreçtir. Kaygı, depresyon, OKB, travma, yas ve psikosomatik durumlar gibi alanlarda deneyimli bir uzmanla çalışmak, sürecin güvenliğini artırır.
Atılabilecek en netleştirici adım basittir: bir ilk değerlendirme görüşmesi planlamak. Bu görüşme bir taahhüt değildir. Terapinin sizin için doğru adım olup olmadığını anlamanın, başka hiçbir yolla elde edilemeyecek kadar somut bir yoludur. Etik temelli, kalıcı dönüşüm odaklı bir çalışma, tam da bu netlik anından başlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Terapi ne kadar sürer?
Kişiye ve soruna göre değişir. APA’ya göre danışanların yaklaşık %50’si 15-20 seansta belirgin iyileşme gösterir. Çocukluk travması ya da kişilik örüntüleriyle ilişkili karmaşık durumlarda ise süreç yıllar sürebilir. Kesin bir takvim vermek yerine, terapistle birlikte gidişatı düzenli olarak değerlendirmek daha gerçekçi bir yaklaşımdır.
Terapi ne sıklıkta yapılır ve seans ne kadar sürer?
Klinik pratikte seanslar çoğunlukla 45-55 dakikadır; SonderMind‘in belirttiği gibi bu süre hem klinik rutin için fiili bir standart hâline gelmiştir. Sıklık açısından ağır belirtili danışanlarda Byrne ve arkadaşlarının bulgusuna göre seanslar %51,6 oranında haftalık planlanır; ihtiyaca göre iki haftada bir de tercih edilir.
Terapiste söylediklerim gizli kalır mı?
Evet, gizlilik esastır. Türkiye’de mahremiyet, uygulamada Anayasa’nın 20. maddesi ve Kişisel Sağlık Verileri Yönetmeliği’ne dayanır. İstisnai durumlarda (kendine ya da başkasına ciddi zarar riski gibi) sınırlı bilgi paylaşımına izin verilebilir; Türkiye Psikiyatri Derneğinin taslağı bu çerçeveyi tanımlar. Bunun dışında konuştuklarınız odanın içinde kalır.
Psikolog ve psikoterapist arasındaki fark nedir?
Psikolog, psikoloji eğitimi almış uzmandır. Psikoterapist ise belirli bir psikoterapi ekolünde eğitim almış, terapi yürütme yetkinliği kazanmış kişidir. Bir psikolog aynı zamanda psikoterapi eğitimi alarak psikoterapist olabilir; aradaki fark, eğitim ve yetkinliğin yönüyle ilgilidir, karşıtlıkla değil.
Terapiden sonuç alamazsam ne olur?
Terapi gerçek ama sınırlılıkları olan bir araçtır. Leichsenring ve arkadaşlarının ortaya koyduğu gibi etkiler orta-büyük düzeydedir ve “%100 çözüm” vaadi gerçekçi değildir. İlerleme hissetmiyorsanız izlenebilecek yol bellidir: bunu terapistinizle açıkça konuşmak, yaklaşımı ya da terapist uyumunu gözden geçirmek. Açık iletişim çoğu zaman tıkanmayı çözer.
